Deklaracja dostępności to podstrona, na której właściciel strony opisuje, na ile jego serwis jest dostępny dla osób z niepełnosprawnościami, czego jeszcze brakuje i jak zgłosić problem. Dla urzędów, szkół i innych podmiotów publicznych jest obowiązkowa. Od 28 czerwca 2025 roku obowiązki dostępności objęły też część firm, głównie sklepy internetowe.

Kto musi mieć deklarację dostępności

Podmioty publiczne

Obowiązek wynika z ustawy z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Dotyczy między innymi:

  • urzędów i jednostek samorządu terytorialnego,
  • szkół i przedszkoli publicznych,
  • uczelni publicznych,
  • publicznych placówek ochrony zdrowia,
  • instytucji kultury,
  • innych podmiotów wymienionych w ustawie.

Deklaracja musi być na każdej stronie internetowej podmiotu, nie tylko na głównej. Jeśli szkoła ma osobną stronę dla świetlicy albo projektu unijnego, ta strona też potrzebuje deklaracji.

Firmy: Polski Akt o Dostępności

Od 28 czerwca 2025 r. stosuje się ustawę z 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze. Obejmuje ona między innymi usługi handlu elektronicznego (sklepy internetowe), bankowość dla konsumentów, e-booki i niektóre usługi transportu pasażerskiego.

Ważny wyjątek: przepisów o usługach nie stosuje się do mikroprzedsiębiorców, czyli firm zatrudniających mniej niż 10 osób, z rocznym obrotem lub sumą bilansową do 2 mln euro. Mały sklep internetowy prowadzony przez dwie osoby co do zasady nie musi spełniać tych wymagań, ale produkty objęte ustawą, które sprzedaje, nadal muszą je spełniać.

Firma objęta ustawą nie publikuje deklaracji w formie wymaganej od urzędów, tylko informacje o tym, w jaki sposób jej usługa spełnia wymagania dostępności. W praktyce wiele firm robi to na osobnej podstronie, wzorując się na deklaracji dostępności.

Jeśli nie masz pewności, czy Twoja firma jest objęta przepisami, sprawdź art. 3 i art. 4 ustawy albo zapytaj prawnika. Ten artykuł nie jest poradą prawną.

Co zawiera deklaracja dostępności

Deklaracja podmiotu publicznego zawiera między innymi:

  1. Nazwę podmiotu i adres strony, której dotyczy.
  2. Datę publikacji strony i datę ostatniej dużej aktualizacji.
  3. Status zgodności: zgodna, częściowo zgodna albo niezgodna z ustawą.
  4. Listę treści niedostępnych z wyjaśnieniem, np. „część plików PDF to skany bez warstwy tekstowej”.
  5. Datę sporządzenia deklaracji i sposób oceny: samoocena albo ocena przez podmiot zewnętrzny.
  6. Dane kontaktowe osoby odpowiedzialnej za dostępność.
  7. Opis procedury: jak zażądać udostępnienia treści i co zrobić, gdy podmiot odmówi.
  8. Informacje o dostępności architektonicznej budynków i o aplikacjach mobilnych, jeśli istnieją.

Deklaracja musi być opublikowana jako zwykła strona HTML (nie PDF ani obrazek) i sama musi być dostępna. Link do niej najczęściej umieszcza się w stopce, z tekstem „Deklaracja dostępności”. Ministerstwo Cyfryzacji udostępnia na gov.pl wzór deklaracji, z którego warto korzystać.

Deklarację trzeba aktualizować, gdy strona się zmienia. W praktyce warto ją przeglądać co najmniej raz w roku.

Jaki standard musi spełniać strona

Strony podmiotów publicznych muszą spełniać wymagania WCAG 2.1 na poziomie AA. Dla firm objętych Polskim Aktem o Dostępności punktem odniesienia jest norma EN 301 549, która w części dotyczącej stron internetowych również opiera się na WCAG 2.1 AA.

Najczęstsze problemy, które spotykam na stronach szkół i urzędów:

  • zdjęcia bez tekstu alternatywnego, więc czytnik ekranu czyta „obraz” albo nazwę pliku,
  • za słaby kontrast tekstu, np. jasnoszary na białym,
  • formularze bez etykiet, więc osoba niewidoma nie wie, co wpisać w pole,
  • menu, którego nie da się obsłużyć klawiaturą,
  • skany dokumentów w PDF zamiast tekstu,
  • filmy bez napisów,
  • linki „kliknij tutaj”, które bez kontekstu nic nie mówią.

Jak sprawdzić dostępność swojej strony

  1. Narzędzia automatyczne: Lighthouse w przeglądarce Chrome, WAVE albo axe. Wyłapują brak tekstów alternatywnych, kontrast i brak etykiet.
  2. Test klawiaturą: odłóż mysz i przejdź całą stronę klawiszem Tab. Czy widać, gdzie jesteś? Czy da się otworzyć menu i wysłać formularz?
  3. Czytnik ekranu: NVDA na Windowsie albo VoiceOver na Macu i iPhonie. Kilka minut odsłuchu pokazuje więcej niż raport.

Narzędzia automatyczne znajdują tylko część błędów, dlatego ręczny test jest konieczny.

Kiedy taniej jest przebudować stronę niż ją naprawiać

Stare strony szkół i gmin często stoją na przestarzałym szablonie, w którym poprawa kontrastu, menu i formularzy oznacza przerabianie prawie wszystkiego. Wtedy przebudowa wychodzi taniej i szybciej niż łatanie. Opisuję, jak wygląda to krok po kroku, na stronie przebudowa strony internetowej.

Jak mogę pomóc

Nowe strony przygotowuję pod WCAG 2.1 AA: z tekstami alternatywnymi, odpowiednim kontrastem, etykietami formularzy i obsługą klawiaturą. Sprawdzam je narzędziami i ręcznie. Deklarację dostępności przygotowuję jako stronę HTML i podpinam w stopce. Prosta strona kosztuje od 1500 zł netto. Przebudowę istniejącej strony szkoły, przedszkola czy stowarzyszenia wyceniam po obejrzeniu obecnego serwisu. Wycenę dostajesz tego samego dnia.